Cerestyni
Zawdzięczmy im wprowadzenie zwyczajów adwentowych. Jest ich sporo, przez 4 tygodnie poprzedzające boże narodzenie w kościołach odbywają się msze poranne zwane roratami. W niektórych domach wisi pod sufitem wieniec z czterema świecami. W kościołach zapala się specjalne świece ? roraty, białe przewiązane wstążką z mirtem. Wprowadzili oni także kalendarz adwentowy. Te i inne zwyczje praktykowane są w Polsce od ponad osimiu wieków.
Podróż szlakiem cysterskim najlepiej zacząć od Wąchocka. Bracia przybyli tam w XIII w. Na terenie ich opactwa znajduje się m.in kościuł Cudo z 1241 roku. Znajduje się w nim kaplica Wincentego Kadłubka ? najsłynniejszego z Polskich braci. Aby wstąpić w szeregi braci zrzekł się stanowiska biskupa krakowskiego. Był on też kronikarzem, spisywał m.in historię początków naszego państwa. To z pod jego ręki wyszła ?Kronika Polska?. Kolejnym miejscem wartym obejrzenia jest Jędrzejów. Jest tam sanktuarium ku czci św. Wincentego Kadłubka. Znajdują się tam sceny z życia świętych, papieży i z działalności cystersó na świecie. Warto też zajrzeć do Muzemum Przypkowskich. Znajduje się w nim m.in słynna kolekcja zegarów i starodruków. Jedna z ksiąg ma autograf Heweliusza a druga Kartezjusza. Jest tam także dzieło Mikołaja Kopernika ?O obrotach sfer niebieskich?. Z Jędrzejowa niedaleko do Nagłowic ? miejsca urodzenia Mikołaja Reja. Z Nagłowic warto z powrotem wrócić na cysterski świat, po to by dotrzeć do Krakowa-Mogiły, siedziby prezesa Kongregacji Cystersów w Polsce. Zakonnicy przebywają tu nieprzerwanie od 1225 roku. Jest tam mnówstwo zabytków wartych zobaczenia. Kolejnym przystankiem w naszej podróży powinno być miasteczko Szczyrzyc, tutejszy klasztor stoi o XIII w. Znajduje się w nim wiele historycznych przedmiotów, ksiąg, obrazów, map. Kolejnym miejscem naszej wyprawy powinno być Śladkowe Duże, nad którym góróje XVII ? wieczny pałac i bardzo ciekawą legendą.